De afgelopen weken is ons huis omgetoverd tot het speelveld van een ontdekkende dreumes. Wauw, wat een understatement, de woorden chaos, puinhoop en dweilen met de kraan open passen voor mijn gevoel beter. Maar het speelveld van een ontdekkende peuter is wel precies wat het is. De wereld wordt tot in de puntjes ontdekt. Op zich is dit niet nieuw. Al vanaf het begin is hij bezig de wereld om zich heen te ontdekken. De manier waarop hij dit doet groeit mee met zijn ontwikkeling en past bij zijn persoonlijkheid (#boevenkind).
8 Maanden geleden was deze jongen 8 maanden oud en schreef ik een blog over zijn ontdekkingsreis. Op dat moment kroop hij nog door de kamer, trok hij zich op en was vooral de grote plant in de woonkamer het slachtoffer van zijn ontdekkingsreis. Deze plant belandde, ter bescherming, voor een tijdje in de box. Nu kan de jongen lopen en klimmen en begrijpt hij dat er een stoel nodig is om echt ergens op te kunnen klimmen. Hij schroomt dan ook niet om deze stoel te gaan halen om zijn doel te kunnen bereiken.
Ik vind het geweldig om hem te zien ontdekken, om te zien hoe hij oplossingen zoekt om toch ergens op te kunnen komen, om zijn vastberadenheid te zien, om te zien hoe hij helemaal op gaat in de ontdekking. Je begrijpt dat mijn bewondering hiervoor niet altijd bijdraagt aan het stellen van grenzen in huis. Zo is het voor hem de normaalste zaak van de wereld om op de tafel of het aanrecht te klimmen. Helaas zijn we nu wel op een punt beland dat dit eigenlijk niet alleen maar knap en grappig is. Het is vooral onhandig, soms gevaarlijk en…. Onhandig! Niet te doen soms.
Tijd om grenzen te gaan stellen. Dit vind hij niet perse leuk. Het is een spel van veel geduld, het bieden van alternatieven, zijn zielige gezichtje weerstaan, zijn heerlijke ontdekkingsdrang soms onderbreken (vooral voor de moeder moeilijk) en verplaatsen naar een andere plek en uhm ja geduld.

De ontdekkingsdrang van dit jongetje zal (gelukkig) niet minder worden. Hij wilt voelen, proeven, vieze handen krijgen, iets ergens in doen om er vervolgens weer uit te halen, horen dat iets geluid maakt, hij wil ontdekken met zijn hele lijf. Dit hoort bij zijn ontwikkeling, dit hoort bij zijn karakter en dit is iets wat ik hem o zo graag wil laten doen. Maaruh niet meer in de keuken kleine jongen, ook al ben je nog zo sterk en stoer. Je schuift zelf voortdurend een kruk aan het aanrecht om er vervolgens op te klimmen, de kraan aan te zetten en met je kleren aan in de wasbak te belanden, waar je dan eeuwig zit te spelen. Je geniet daar met je hele lijfje van, mijn keuken staat ondertussen helemaal onder water en je kijkt dan met je allerliefste glimlach naar me. Dat kan niet altijd zomaar.
Het is ontzettend grappig dat we het spoor wc-papier kunnen volgen door de slaapkamers om je vervolgens druk waggelend te zien ontdekken dat je die lange slinger de hele weg achter je aan kan trekken. Maar niet als ik sta te koken. Jij begrijpt nog niet dat dingen soms wel en soms niet kunnen. In huis is het daarom tijd voor grenzen. Maar dat betekent niet dat je geen kleine ontdekkingsreiziger meer kan zijn.
Jij bent namelijk een dreumes…
Je speelt kiekeboespelletjes overal waar dit ook maar een beetje kan (zolang er een maar een voorwerp tussen ons in staat). Je maakt je eerste plannetjes, dat soms betekent dat er een nat bloot jongetje door de badkamer loopt die steeds weer een duploblok gaat halen, deze in de douche legt om er vervolgens mee te spelen. Je bent soms boos, maait met je armen, gilt en kijkt dan vreselijk boos. Je komt meerdere malen per dag met een boekje naar me toe, dan wil je op schoot en lees ik je voor. Je rijdt met autootjes door de kamer of de tuin. Je legt stenen in de buggy van je zus en rijdt daar mee rond. Je schept zand van de ene zandbak in de andere en weer terug. Je flirt, lacht en bent ontzettend ondeugend. Je speelt met je mimiek en ziet hoe de wereld om je heen daarop reageert. Je knuffelt en kust en begint nu ook te troosten. Je trekt alles uit de kasten en je vader zet soms alle stoelen buiten zodat je tijdens het koken even nergens op kan klimmen.
Je ontwikkeling is geweldig. En je behoefte zo duidelijk. Die mogen we niet onderdrukken. Maar we mogen wel grenzen stellen en je behoefte verplaatsen naar andere plekken (dit ga je niet leuk vinden), zoals de tuin.
Eerste actie, je laten zien dat sommige dingen in huis niet mogen door je klimpartijen steeds weer te onderbreken gepaard met een lieve doch strenge NEE. Om je dan vervolgens een alternatief te bieden. Bijvoorbeeld een plek in de tuin waar jij met water en zand kan sjouwen, spelen en kliederen. Eén kastje in de keuken waar jij alles uit mag trekken en er vervolgens weer in mag doen (plastic bakjes en bekers). Iets speciaal om te klimmen in de woonkamer (hier moet ik nog even op broeden). Dit gaat lukken!

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.

 

Bijna dagelijks fluister ik de woorden "test 1,2,3" in elk oor van mijn dochter om te testen of haar gehoor het nog doet. Ik twijfel hier namelijk met momenten ernstig aan. Met een brede glimlach en een giechel herhaalt ze bij elk oor mijn woorden "test 1,2,3". "Ow hah, ze doen het wel, ik dacht even van niet." 
Soms is het ongelofelijk hoe mijn dochter niet luistert. En soms is het ongelofelijk hoe ik daar met vlagen zo geen geduld voor heb. Ik mag niet klagen hoor, want mijn dochter is echt een lief en braaf meisje. Ze doet eigenlijk amper 'stoute' dingen én ik vind helemaal niet dat ze alles wat ik zeg zomaar klakkeloos moet doen, omdat ik toevallig haar moeder ben.
Maar het letterlijk niet luisteren, niet reageren op wat ik zeg, daar kan ik zo slecht tegen.
Bijvoorbeeld lief komen vragen of ze even op de tablet mag, het antwoord: "Nee, we spelen nu lekker buiten," krijgen en dan zonder blikken of blozen gewoon doorgaan met het openen van de tablet.
Of een pak yoghurt uit de koelkast halen en gewoon doorgaan met dit in te schenken terwijl ik zeg dat ze daar nog mee moet wachten. "Waarom luister je nou niet?" "Omdat ik gewoon yoghurt wil…."

Misschien ligt het aan de manier waarop ik iets zeg, wil ik altijd maar uitleg geven, een reden waarom iets wel of niet mag. Maar doe ik dit niet dan begrijpt ze niet waarom en vindt ze het helemaal onzin.
Daarentegen hoor ik mezelf ook geregeld zeggen: "Nee, we gaan nu niet al je knuffels van boven naar beneden halen." "Waarom dan?" "Omdat ik dat nu niet goed vind." Of "Om daarom" waarop zij dan heel hard roept: "Oohhh om daarom is geen reden." Helaas meisje, wel voor papa’s en mama’s. We moeten er vaak om lachen, misschien is dat wel waar het soms misgaat. Misschien laat ik me te vaak door haar overtuigen.
Bij een ander zou ik dit zo zien waarschijnlijk, maar nu ben ik als moeder veel te emotioneel betrokken (gelukkig maar) en zie ik eigenlijk niet wat er nu precies gebeurt.
Of misschien gaat het wel nergens mis en hoort dit gewoon bij hoe een jong kind zich ontwikkelt.

Ze zoekt de grenzen op en kijkt hoever ze kan gaan voor ik ga mopperen. En dit verschilt nog wel eens. Hmm, een onduidelijke grens dus, dat is natuurlijk het uitproberen waard.
Soms merk ik dat ik letterlijk geen zin heb om te strijd aan te gaan, dan word ik boos en laat ik het haar zelf uitzoeken. Ik loop dan letterlijk weg. Het even weglopen om af te koelen is zo slecht niet. Het geeft je de ruimte om even een paar tellen je geduld opnieuw te verzamelen en voorkomt dat je echt uit je slof schiet. Maar misschien loop ik pas weg als ik al zo’n beetje uit mijn slof geschoten ben en nou ja, dat is niet helemaal het juiste moment.
Zo was ik laatst zo klaar met het feit dat ze gewoon niet luisterde dat ik boos werd en zei: "Als je niet kan luisteren, dan zoek je het maar even uit."
Ik ben naar boven gelopen en de was gaan doen tot ze na een minuut of 5 ook naar boven kwam. Ze kwam bij me en riep: "Stop hou op, ik vind het niet meer leuk!" Voor mij het teken dat ze het zelf ook even niet meer wist. Ik ben gaan zitten, heb haar op schoot gepakt en geknuffeld. Woorden waren even niet nodig. Toen begon ze te vertellen dat als ik boos werd ik niet weg moest lopen, dat ze dan alleen was en zich alleen voelde, dat ik moest blijven om een oplossing te zoeken, dat ik moest volhouden. Met flapperde oren zat ik naar haar verhaal te luisteren. Ik heb haar gekust en geknuffeld. En weet je wat? Ik voelde aan alles dat ze gelijk had. Mijn geduld verliezen en mopperen dat hoort bij het ouderschap, maar haar vervolgens achterlaten is niet 'onze' manier. Wel begrijpelijk en beter dan helemaal ontploffen en gaan schreeuwen (niet echt mijn ding moet ik zeggen), maar niet goed voor een meisje zoals zij. Of voor welk kind dan ook. Ik ben je moeder en ik zal samen met jou zoeken naar oplossingen. Maar jah… wat als je dan echt niet luistert, dan kan ik toch niet anders dan op je mopperen?!
We schieten allemaal wel eens uit onze slof. Vergeet niet te kijken naar het effect van jouw handelen op je kind, bied je excuses aan als je te ver bent gegaan en maak het goed door te knuffelen of op een andere manier te verbinden.
Ik merk dat het me helpt om bewust te kijken naar waar haar 'gedrag' vandaan komt. Is het honger? Is ze moe? Heeft ze me überhaupt wel gehoord? En wat is eigenlijk de reactietijd van een kind? Stiekem verwachten we misschien soms wel veel meer van onze kinderen dan dat ze in werkelijkheid kunnen.

De volgende tips voor perfect luisterende kinderen haha!
• Zorg dat je echt contact hebt met je kind.
• Blijf rustig. Schreeuwen helpt nooit.
• Geef kleine en behapbare opdrachten.
• Zorg dat je consequent bent en waarschuw niet eindeloos.
• Geef aan wat je wel wil.
• Geef je kind inspraak en controle.
• Zorg dat je verwachtingspatroon past bij de leeftijd en het karakter van je kind. 
• Kom je eigen beloftes na.
• Zorg dat je lichaamstaal overeenkomt met je boodschap.
• Geef je kind even de tijd.
• Gebruik humor en houd het leuk.
• Zorg voor structuur, voorspelbaarheid en regelmaat.
• Wees bereid je regels bij te stellen.
• Stel alleen een vraag als het antwoord nee mag zijn.
• Ga pas in gesprek als je kind voor rede vatbaar is.
• Waardeer de momenten dat je kind wel luistert. Spreek dit ook uit.
• Geef het goede voorbeeld.
• Wees realistisch. Een kind is een kind.

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.

Als gekken drukken ze om beurten op de homeknop van mijn telefoon. De kleinste gilt van plezier als het beeldscherm oplicht. Als hij de knop langer ingedrukt houdt, komt er ineens een stem uit de telefoon. Met grote ogen kijkt hij me aan, gevolgd door een grote glimlach en het geluid ooohhh. De oudste wist al dat dit zou gebeuren en vuurt direct een lange, onduidelijke zin op mijn toestel af.
De stem in de telefoon reageert met ‘Sorry, dat verstond ik even niet.’ Waarop zij weer zegt: "Oww, je luistert niet." Dit alles wordt begeleid door luid gegil van de kleinste die dit werkelijk fantastisch vindt. De volgende ochtend spot hij mijn telefoon en gaat het weer proberen. Telkens als hij heeft gedrukt, kijkt hij naar het scherm en roept heel hard: "Aaargh." Na een tijdje zegt de telefoon: "Hallo." Yes gelukt! Voldaan kijkt hij even naar mij en zegt dan: "E ow" (babytaal voor hallo).

De beeldschermen hebben een grote aantrekkingskracht op hem en zijn zus. Ze zijn er beiden als de kippen bij als er ergens een telefoon of een tablet rondslingert. Het was en is voor mij nog steeds best een grote drempel om mijn dochter te laten spelen op de tablet (die we net een jaar hebben) of mijn telefoon. Ik krijg stiekem altijd een beetje het gevoel dat ik het niet goed doe als moeder als ze met dat ding bezig is. Zij is het hier zelf overigens totaal niet mee eens. Zij vindt mij juist een slechte (en gemene) moeder als ik zeg dat het niet mag.Het idee dat mijn zoon ergens in de komende maanden met zo’n ding aan de slag gaat, vind ik ook een raar idee. Ik bedoel, speel gewoon lekker buiten, ontdek de wereld met je lijfje!Oké, en dan sta ik te koken, heb ik mijn handen vol en dan lijkt het plots toch wel echt de beste oplossing…

De meningen in onderzoekersland zijn verdeeld over het mediagebruik (schermtijd) van kinderen.Sommigen spreken zelfs over 'digitale dementie'. Daarentegen wordt er ook gezegd dat we moeten zorgen dat we op tijd beginnen met onze kinderen mediawijs te maken, ze hierin op te voeden. Op deze manier kunnen ze mee met de huidige maatschappij (ze zijn er al snel handiger mee dan wij) en belangrijker nog, we leren ze op een verantwoorde manier om te gaan met media. Vooral jonge kinderen leren van de echte wereld; hoe dingen voelen, ruiken, proeven, dat iets wat vierkant is niet in een rond gaatje past, etc. Maar soms is het gewoon ontzettend handig om ze even achter de tv, telefoon of tablet te zetten. Plus ze vinden het ontzettend leuk. Zolang je een gezonde balans hebt en je het als toevoeging ziet op alle andere activiteiten die je kind onderneemt, dan is het oké.

Maar wat is er dan oke? Welke apps, welke filmpjes, hoeveel schermtijd past er bij de leeftijd van mijn kind? De volgende sites staan vol informatie over goede media voor kinderen, tips over mediaopvoeding en leuke apps.
Ik ben zelf trouwens een groot fan van de Youtube kids app. Sinds de komst van deze app durf ik mijn dochter soms alleen filmpjes te laten kijken. Dit is namelijk wat ze het aller liefste doet. De filmpjes zijn gefilterd en kidsproof, ze kan een filmpje zoeken door in te spreken wat ze wil zien.

• Media Smarties, de online gids bomvol recenties van kindermedia.
Kleuters digitaal  
• Wegwijs in mediaopvoeding? Download de brochure MediaDiamant passend bij de leeftijd van je kind. 0-5 jaar, 6-8 jaar en 9-12 jaar
• Kijk ook eens op de website van de Media Ukkie Dagen

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.

De lente is niet alleen goed voor de bloemetjes en de bijtjes, maar natuurlijk ook voor de vlinders.
Niet alleen in de lucht, maar ook in je buik! Het is namelijk wetenschappelijk bewezen dat de mens in de lente sneller verliefd wordt. Klinkt logisch. In de winter is het nat, grijs en koud. Mensen voelen zich vaker down en bewegen zich volledig ingepakt en met een frons op het gezicht door de straten. In de lente gaan er heel wat laagjes kleding uit, zijn we weer te zien, voelen we ons gelukkiger en is de grote frons weg uit ons gezicht. (bij de meeste mensen) Niet zo gek dus dat we dan eerder verliefd worden.

Toen mijn dochter een week of twee op de basisschool zat trok ze op het schoolplein aan mijn jas en zei: “Kijk mama, dat is mijn vriend.” Ik keek naar haar en zag een meisje dat sierlijk met haar voetje stond te draaien en met een zoete glimlach op haar gezicht naar iemand wees. Ik moest even zoeken, maar toen zag ik in de zee van grotemensenbenen een jongetje aan de jas van zijn papa trekken met precies zo’n zoete glimlach op zijn gezicht. Ow jee, is dit nou verliefd? Het lijkt er wel op. Ze willen het liefst elke dag na school samen spelen en op school zijn ze ook altijd samen te vinden. Vandaag is dat moment bijna precies een jaar geleden. Ze vinden elkaar nog steeds erg lief en spelen graag samen, maar van verliefdheid is geen sprake meer. (denk ik)

Hoe zit dat eigenlijk? Vanaf wanneer word je verliefd en is het voor een jong kind net zo heftig als voor een puber?
Al vanaf de kleuterleeftijd kan je kind verliefd zijn. Vanaf dat moment kan je kind namelijk echte vriendschappen aan gaan. Wanneer een kleuter iemand extra aardig vindt, zal hij of zij deze speciale gevoelens ervaren als verliefdheid. Al wordt de naam verliefdheid er vaak door de omgeving aangeplakt. Een kleuter kan heel veel mensen speciaal vinden, dus op veel mensen “verliefd” worden. Kleuterverliefdheid is niet te vergelijken met de verliefdheid die wat oudere pubers en volwassenen voelen, maar het kan soms best heftig zijn.
Vanaf een jaar of 8 worden kinderen vaker verliefd op leeftijdsgenootjes, vaak krijgen ze rond deze leeftijd voor de eerste keer verkering. Op deze leeftijd kunnen verliefdheid en verkering gevoelsmatig net zo heftig voelen als bij ons volwassenen. Van een gelukkig gevoel als de ander jou ook leuk vindt, tot een onzeker en ongelukkig gevoel als het niet wederzijds is. Verliefdheid beperkt zich nog tot het hebben van een speciaal gevoel en de status verkering. Van intimiteit is meestal (de wens van iedere ouder) nog geen sprake bij de basisschoolleeftijd.

Er komt een moment dat zowel mijn zoon als mijn dochter echt hevig verliefd gaan worden. Gelukkig heb ik nog een paar jaar voordat ze weggekaapt worden door 'de liefde van hun leven'. Voor nu ben ik dat gelukkig nog even.

En natuurlijk om af te sluiten nog een paar tips:
• Neem de verliefde gevoelens van je kind serieus en accepteer ze. Het kan grappig of schattig zijn, maar de verliefde gevoelens van kinderen zijn echt en kunnen best heftig voelen.
• Praat op jonge leeftijd al over verliefdheid. Verliefdheid wordt op deze manier een normaal onderwerp en je kind voelt dat het bij je terecht kan met deze gevoelens. Er zijn genoeg kinderboeken over verliefdheid die je kan gebruiken.
• Geef zoveel mogelijk het goede voorbeeld van een liefdevolle relatie. Kinderen spiegelen zich aan hun ouders. Als je als ouders laat zien dat jullie het leuk hebben samen, elkaar af en toe een kus geven of omhelzen, geef je dit aan je kinderen mee voor de toekomst.
• Knuffel je kind! Onderzoek toont namelijk aan dat als je je kind regelmatig een liefdevolle knuffel geeft, het doorgaans beter weet wat het fijn en niet fijn vindt.

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.