Heeft uw kind een goede slaaphygiëne? Een wat? Nou ja op zich worden de handen gewassen, de tanden gepoetst en er gaat altijd een washand over het gezicht. Dit lijkt me hygiënisch genoeg toch? Dit is waarschijnlijk het eerste waar je aan denkt. Het heeft niets te maken met hoe schoon jij of je kind naar bed gaat. Als iemand zegt dat zijn slaaphygiëne belabberd is, wil dit niet direct zeggen dat hij of zij zonder tandenpoetsen en handen wassen naar bed gaat. Het gaat over de dingen die je doet om de slaapkwaliteit zo optimaal mogelijk te laten zijn.
Denk aan de dingen die je doet voor je gaat slapen, maar ook hoe het gesteld is met de omgeving waarin je slaapt. Wij volwassenen kunnen dit voor onszelf bepalen, die van mij is niet optimaal moet ik zeggen, maar een kind is afhankelijk van dat wat wij hem of haar geven aan slaaphygiëne.

Is je kind een moeilijke slaper of zijn er problemen met slaap? Kijk dan naar de slaaphygiëne. Probeer deze eens aan te passen, houd dit een aantal weken vol en kijk wat er gebeurt. Het kan namelijk best zijn dat de slaap van je kind zal verbeteren. Kinderen die een gezonde slaaphygiëne hebben, slapen doorgaans langer en hebben minder vaak slaapproblemen. En zeg nou zelf, dat willen we toch allemaal. Ik heb geen recht van spreken, geen klachten over de slaap van mijn kinderen. Ik moet vooral eens gaan kijken naar mijn eigen slaaphygiëne!

De meesten van ons hebben wel een vast ritueel bij het naar bed brengen van de kinderen. Heerlijk voorspelbaar en een mooie manier om de dag af te bouwen. Ook bij ons thuis is dit ritueel heilig. Mijn dochter is hier erg aan gehecht, al zou ze het badkamergedeelte graag overslaan. Dat tandenpoetsen, handen/ gezicht wassen en plassen, daar is ook niets aan natuurlijk. Daarna kruipen we samen in haar bed, kijken we naar morgen op de weekplanning (helpt ontzettend bij co-ouderschap), lees ik haar een boekje voor, kletsen we over het stomste, het gekste en het leukste van de dag, zing ik een slaapliedje (al 5 jaar en 9 weken), kus en knuffel ik haar en gaat ze slapen. De laatste maanden vraagt ze me vaak even bij haar te blijven liggen. Meestal doe ik dit dan ook. Niet omdat ze niet zonder kan (straks misschien wel), niet omdat ik het moeilijk vind om nee te zeggen, maar stiekem vind ik het heerlijk. Binnen 10 minuten is ze tegen me aan in slaap gevallen. Zo lief en zo fijn, in de stilte en de schemer van haar met roze overgoten kamertje. Die kleine jongen heeft een soortgelijk ritueel, met heel veel zwaaitjes en handkusjes als ik zijn kamertje verlaat.

Maar niet alleen dit ritueel draagt bij aan een goede slaaphygiëne er is meer, ook overdag namelijk:
• Bedtijd en tijd van wakker worden zouden iedere dag ongeveer hetzelfde moeten zijn.
• Houd een vast slaapritueel aan van ongeveer 20-30 minuten. Doe rustige activiteiten, zoals het (voor)lezen van een boek of praten over de dag, waarbij het laatste gedeelte plaatsvindt in de slaapkamer.
• De slaapkamer is comfortabel, rustig en donker, met eventueel een nachtlampje. De ideale kamertemperatuur ligt tussen de 16-18 graden.
• Zware maaltijden in de 2 uur voor bedtijd kunnen van negatieve invloed zijn op de slaap, net als met een honger naar bed. Mijn dochter heeft vaak lekkere honger, dat telt niet haha.
• In het uur voor het naar bed gaan is het beter geen intensieve activiteiten, zware inspanning en stimulerende activiteiten meer te doen. Nog even buitenspelen kan prima, als je kind zo de dag nog even af kan sluiten.
• Televisie, tablets, telefoons, games etc. beter niet voor het slapen gaan. Deze activiteiten zijn meestal zeer stimulerend en uit de schermen van elektronica komt relatief veel blauw licht, wat de melatonineproductie remt.
• Overdag veel licht en ’s avonds weinig licht, lees bijvoorbeeld een boekje met een klein lampje aan en de gordijnen dicht.
• Overdag voldoende inspanning en regelmatig naar buiten zorgt voor betere slaap in de nacht.
• Bij jonge kinderen moeten de slaapjes overdag passend zijn bij de leeftijd en ontwikkelingsfase van het kind. En natuurlijk ook deels bij het aantal slaapuren dat jouw kind nodig heeft.
• Een tijd buiten zijn gedurende de dag, met name in de ochtend, en blootstelling aan zonlicht helpt om een normaal slaap-waakritme te behouden. Vooral dat in de ochtend naar buiten doet veel voor de nachtrust van je kind.
• Zorg overdag voor voldoende ontspannings- en aandachtsmomenten. Probeer zoveel mogelijk positief gedrag te belonen.

Probeer eens te ontdekken of je kind niet wil of niet kan (ook niet bij jou in bed) slapen. Het verbeteren van de slaaphygiëne kan er ook voor zorgen dat je kind beter kan slapen. Natuurlijk kan er ook altijd een lichamelijke reden zijn, zoals oorontsteking, tandjes, obstipatie, apneu, eczeem of astma. Ook is er verschil in slaapbehoefte en bestaat er echt zoiets als een ochtend- en een avondmens, ook bij kinderen. Bij baby’s kunnen de uren erg variëren, de ene baby heeft behoefte aan 11 uur slaap en de ander aan 19 uur slaap per 24 uur. Slaapt je kind weinig, maar is hij of zij op de dag niet vermoeid, dan is er mogelijk niets aan de hand en heeft je kind gewoon minder slaap nodig.
Wist je trouwens dat 90% van de 5-jarigen geen behoefte meer heeft aan een middagdutje? Helemaal niet gek dus als je 4-jarige daar soms nog wel behoefte aan heeft.

Wil je meer lezen? Kijk dan even hier

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.

Terwijl de trein me zachtjes schommelt, staar ik uit het raam. Mijn oogleden zijn zwaar, het liefst vallen ze dicht. Oke heel even dan... Wat heerlijk kan dat zijn! Ik heb de halve dag moeten vechten tegen de slaap. Ken je dat gevoel, dat alles in je lijf in slaap wilt vallen, maar het kan echt niet. Even een frisse neus halen of een rondje lopen was geen optie... Wat een gevecht. En dat op een congres over slaap en slaapproblemen bij jonge kinderen. Hoe ironisch!

Ja, mijn slaaptekort (en die van mijn vriend) ligt op dit moment vooral bij mij. De kinderen slapen best goed. Ik ben een avondmens, zelfs als ik doodmoe ben. Ik wil te lang doorgaan en ben de volgende ochtend nog vermoeider dan de dag daarvoor. Het is niet zo dat de kinderen 's morgens denken: “Oh, mama is vanavond laat naar bed gegaan, laten we twee uurtjes later wakker worden,” helaas.
Ow ja, en dan denk je op een avond: weet je wat we doen, we gaan vanavond eens vroeg naar bed (soms lukt het hem me vroeg naar bed te krijgen). Na 8 uur doorslapen worden we wakker, met dikke ogen kijken we elkaar aan....Wat is er vannacht gebeurd? Het voelt alsof we de hele nacht hebben doorgehaald. Maar wat blijkt voordat je die ene nacht goed slaapt, leef je op adrenaline en lijkt de vermoeidheid reuze mee te vallen. Je denkt: ik wist niet dat ik zo goed kon functioneren op zo weinig slaap. (Herkenbaar?) Stiekem functioneer je helemaal niet zo goed. Je bent als een dronken bestuurder die denkt dat hij echt nog nuchter genoeg is om te rijden. Na één nacht goed slapen zakt de adrenaline weg en voel je pas hoe moe je echt bent.

Van één nacht slaaptekort kun je wel bijkomen met acht tot negen uur goed slapen.
Maar van twee of meer nachten slaaptekort denk je je al snel wel weer wat beter te voelen. Uit testen blijkt alleen dat je na vier dagen nog niet volledig hersteld bent.

Hebben we als ouders dan een chronisch slaaptekort? Jup! Bijna allemaal. Ze zeggen dat dit bij de meeste ouders pas na zes jaar hersteld is... als je jongste kind zes jaar is hè. Als je dus drie kinderen hebt die allemaal twee jaar schelen dan.... pffff ik word al moe bij het idee.

Weet je wat dit slaaptekort met je doet?
- Je kan minder goed omgaan met je emoties
- Je bent prikkelbaar, ongeduldig en minder productief.
- Je hebt moeite met concentreren
- Je hebt moeite met het beheersen van impulsief gedrag.
- Je bent meer gericht op de korte dan op de lange termijn
- Je geeft sneller toe, je bent niet consequent.
- Je bent vatbaarder voor verslavingen
- Je inschattingsvermogen is verslechterd. Je overschat de positieve consequenties en onderschat de negatieve.
- Je voelt je eerder depressief, angstig of burned-out
- En als het echt heel erg is kun je er zelfs van gaan hallucineren!

Wauw... wie zou ik zijn als ik eens wat meer zou slapen. Als ik iedere nacht zorg voor voldoende slaap? Hoe heerlijk is het als ik iemand blijk te zijn die zich prima kan concentreren voor langere tijd.

Eigenlijk is het gewoon allemaal heel slecht bedacht. Kinderen en slaaptekort en dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar daar is zo niet over nagedacht. Er wordt van ons verwacht dat we geduldig zijn, ons kunnen beheersen, goed kunnen presteren op het werk en ga zo maar door. Maar het is duidelijk dat dit helemaal niet zo makkelijk is met het slaaptekort dat de meesten van ons ervaren.
En hoe kunnen we in deze staat de slaapproblemen van onze kinderen consequent en vol goede moed aanpakken? Ik bedoel ik vond het geven van een extra fles in de nacht vele malen makkelijker dan hem er zogenaamd niet aan te laten wennen (dit was overigens na zijn negende maand). Opgelost en weer slapen. Genoeg ouders die eigenlijk tegen hun zin in naast zoon- of dochterlief slapen, enkel en alleen omdat ze gewoon willen slapen.
En weet je, dat is oke, we hebben die vier uur aan een gesloten slaap immers nodig anders worden we gek... (minder dan vier uur slaap was ooit een martelmethode om mensen grote geheimen te laten vertellen)

Wil je de mogelijke slaapproblemen van je kind aanpakken?
Denk dan eerst aan jezelf. Hoe kun je van jezelf vragen helder te denken, krachtig en consequent te zijn als je doodop bent?
- Pak hem of haar in je eigen bed als jullie daardoor een paar extra uur achter elkaar door kunnen slapen.
- Verdeel de nacht over jullie beiden of slaap (als dat kan) om en om een volledige nacht. Zodat jullie beiden steeds wat op kunnen laden.
- Je slecht slapende kind uit logeren laten gaan doe je niet zo snel, maar heb je geen partner om mee af te wisselen, zoek dan toch iemand die het een paar nachtjes van je overneemt.
- Doe geen dingen waar je extra stress van krijgt! Zoals je kleine baby lang laten huilen als je voelt dat je dit eigenlijk niet wil.
- Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk aaneengesloten uren slaapt i.p.v. allemaal losse uurtjes. Die losse uurtjes zijn een stuk minder waard.
- Verwacht niet van jezelf dat je overal de oplossing voor moet hebben, vooral niet in deze staat. Zoek hulp bij de GGD of een slaapcentrum. Zij kunnen jou en je kind ondersteunen.

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.

Mei 2019 - Er woedt een discussie rondom de vaccinatieplicht voor alle kinderen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie  (WHO) moet 95% van de kinderen vaccinaties krijgen om ervoor te zorgen dat ziektes als de mazelen geen kans krijgen. Op dit moment volgt ongeveer 92% van de kinderen het rijksvaccinatieprogramma en dit cijfer stabiliseert. De kinderopvang is een branche die, net als op andere plaatsen waar kinderen komen, te maken heeft met niet-ingeënte kinderen.We krijgen vragen van ouders die zich zorgen maken over het dalend aantal kinderen dat ingeënt wordt. We zetten hier de meest gestelde vragen op een rij.

Wat is het beleid van KION op het gebied van vaccinaties?

Wij volgen het beleid van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dit betekent dat wij bij de inschrijving aan ouders vragen om op het plaatsingsformulier in te vullen of hun kind het rijksvaccinatieprogramma volgt. Vervolgens vragen we ouders elk jaar om deze gegevens te controleren en aan te passen. Deze gegevens bewaren wij bij de opvanglocatie. Ouders zijn wettelijk niet verplicht om de vraag te beantwoorden.

Wat gebeurt er wanneer er bij de opvanglocatie van mijn kind een besmettelijke ziekte wordt ontdekt?

Bij een besmettelijke ziekte, ongeacht of dit een ziekte uit het rijksvaccinatieprogramma is, nemen we altijd contact op met de GGD over hoe te handelen. We stellen alle ouders zo snel mogelijk op de hoogte en treffen maatregelen die voor de ziekte in kwestie nodig zijn. Wanneer het om een ziekte uit het rijksvaccinatieprogramma gaat, kunnen we kijken welke kinderen niet gevaccineerd zijn en bepalen we in samenwerking met de GGD of er aanvullende maatregelen nodig zijn.

Kan ik de vaccinatiegraad op mijn kinderopvanglocatie opvragen?

Nee, dat kan niet. Er is geen verplichting voor ouders om informatie te geven over het wel of niet volgen van het vaccinatieprogramma. Wij kunnen daardoor geen betrouwbare vaccinatiegraad berekenen. Bovendien zegt de vaccinatiegraad van het hele dagverblijf niets over de vaccinatiegraad per groep en/of per dag.

Wat doet KION?

KION heeft als uitgangspunt dat ieder kind recht heeft op verantwoorde kinderopvang. De gedaalde vaccinatiegraad is een punt van zorg. De vaccinatiegraad moet weer op een verantwoord niveau (meer dan 95%) komen. De eerste verantwoordelijkheid hiervoor ligt echter niet bij de kinderopvang, maar bij de overheid en bij ouders. Uit onderzoek van het RIVM in 2016 is gebleken dat het verplichten van vaccinaties voor de kinderopvang weinig uitmaakt voor de veiligheid van de kinderen, omdat er een grote kans is dat een kind besmet wordt op bijvoorbeeld een verjaardag, in een speeltuin of op een andere plek buiten de kinderopvang. Het dringt steeds meer door in de maatschappij dat er maatregelen nodig zijn, maar die zijn er niet van vandaag op morgen. KION volgt de ontwikkelingen op de voet.

 

Zondag is het moederdag. De dag dat ik met smart in bed lig te wachten op mijn ontbijt. Stiekem hoop ik dat het maken van dit ontbijtje lekker lang duurt. Zo kan ik langer blijven liggen, rustig wakker worden en doe ik net alsof ik de geluiden uit de keuken niet hoor. Na een tijdje stappen ze mijn slaapkamer binnen en word ik week van de zelfgeknutselde cadeautjes, de ontzettend trotse snoetjes en de heerlijke knuffels die ik van ze krijg. Een klungelig versje zou de kers op de taart zijn. Ik negeer vakkundig de kruimels die in mijn bed belanden en het feit dat dit een ontbijtje is waar ik eigenlijk niet zo’n zin in had. Het is gezellig en knus.Oké, in het echt haalt die kleine jongen waarschijnlijk binnen no time alles overhoop, stopt de romantische muziek (bij wijze van spreken) en is het weer terug naar het normale leven, waarin ik weer druk ben met zorgen, opruimen, brandjes blussen etc. (Ow ow ow, wat heb ik het zwaar, haha.)

Maar wat zou nou de ideale Moederdag zijn?
Laatst hoorde ik een moeder, van inmiddels volwassen kinderen, zeggen dat ze met haar kinderen de deal had dat zij haar volledig met rust lieten op Moederdag. Het is Moederdag, haar dag, dus mocht ze lekker doen waar zij zin in had. De kinderen waren het hier mee eens, dus iedereen tevreden.

Best een idee, maar ik vind het toch leuk om op Moederdag te genieten van het moederschap. Maar zullen we dan één dag alleen de lusten en niet te lasten doen?
Het ontbijtje met de kruimels in mijn bed zou ik niet willen missen. Dat vond ik als kind al geweldig. Toen ik oud genoeg was, zette mijn moeder alles klaar en maakte ik haar ontbijt. Die ene keer dat ik het gevulde dienblad liet vallen bij het openen van de deur zal ik dan ook nooit vergeten. Wat heb ik gehuild. Terug naar nu. De rest van mijn Moederdag zou ik het heerlijk vinden om lekker met mijn gezin op pad te gaan. Op deze dag hoef ik daarvoor niets in te pakken en klaar te leggen. Dit wordt allemaal gedaan terwijl ik op mijn gemak sta te douchen en me klaarmaak voor een heerlijke dag.

 Om deze geweldige Moederdag af te sluiten nog een paar tips:
• Zorg vooral voor een dag zonder hectiek, oververmoeide kinderen en ambitieuze plannen. Zoals we allemaal weten draagt dat niet echt bij aan een gezellige dag.
• Naast de zelfgeknutselde cadeautjes is een bonnenboekje met tegoedbonnen met “me time” voor mama’s een super goed idee. Verplicht eentje per maand inzetten!
• Moeders, laat de vaders op tijd weten dat het binnenkort Moederdag is! Ze zullen je dankbaar zijn.

Misschien moet jij, als moeder, je kind(eren) missen op Moederdag, of sta je om wat voor een reden dan ook zelf een ontbijtje te maken. Ik stuur jullie een dikke Moederdagkus!!!

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.